એરોમેટિકતા એટલે શું? યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો. હ્યુકેલનો નિયમ લખો અને યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે સમજાવો. સંયોજનમાં એરોમેટિક લાક્ષણિકતા માટેની જરૂરિયાતો લખો. યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે $1$,$2$ અને $3$ વલયો ધરાવતી એરોમેટિક રચનાઓ દર્શાવો.

(N/A) એરોમેટિકતા એ ચક્રીય,સમતલીય,સંયુગ્મિત પ્રણાલીઓનો ગુણધર્મ છે જે $\pi$ ઇલેક્ટ્રોનના વિસ્થાનિકરણને કારણે વધારાની સ્થિરતા દર્શાવે છે.
$(a)$ સંયોજનમાં એરોમેટિક લાક્ષણિકતા માટેની જરૂરિયાતો:
$(i)$ સંયોજન ચક્રીય રચના ધરાવતું હોવું જોઈએ.
$(ii)$ ચક્રીય સંયોજન સમતલીય હોવું જોઈએ.
$(iii)$ વલયમાં $\pi$ ઇલેક્ટ્રોનનું સંપૂર્ણ વિસ્થાનિકરણ હોવું જોઈએ.
$(iv)$ વલયમાં $(4n+2) \pi$ ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી હોવી જોઈએ,જ્યાં $n$ એ પૂર્ણાંક છે $(n=0, 1, 2, \dots)$. આને હ્યુકેલનો નિયમ કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ હ્યુકેલનો નિયમ: એક સમતલીય,ચક્રીય,સંપૂર્ણ સંયુગ્મિત પ્રણાલી એરોમેટિક છે જો તેમાં $(4n+2) \pi$ ઇલેક્ટ્રોન હોય.
$(c)$ ઉદાહરણો:
$(i)$ $1$ વલય: બેન્ઝીન $(C_6H_6)$. તે ચક્રીય,સમતલીય છે અને $6 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે ($n=1$,$4(1)+2=6$).
$(ii)$ $2$ વલય: નેપ્થલીન $(C_{10}H_8)$. તે ચક્રીય,સમતલીય છે અને $10 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે ($n=2$,$4(2)+2=10$).
$(iii)$ $3$ વલય: એન્થ્રાસીન $(C_{14}H_{10})$. તે ચક્રીય,સમતલીય છે અને $14 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે ($n=3$,$4(3)+2=14$).
સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઈલ એનાયન પણ એરોમેટિક છે કારણ કે તેમાં $6 \pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે ($4$ બે દ્વિબંધમાંથી અને $2$ કાર્બન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મમાંથી).